Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Znajdujesz się w: Start / Historia
biskupizna.pl
Quest
dudziarz.eu
Muzeum Stolarstwa i Biskupizny w Krobi
Tabor Wielkopolski - Biskupizna

Historia

 

 

Biskupizna to mikroregion folklorystyczny obejmujący dwanaście wsi wokół Krobi (wioski te to: Bukownica, Chumiętki, Domachowo, Grabianowo, Posadowo, Potarzyca, Stara Krobia, Sułkowice, Wymysłowo, Żychlewo oraz Rębowo w gminie Piaski i Sikorzyn w gminie Gostyń). Obszar ten od XIII do XVIII wieku stanowił własność biskupów poznańskich co dało początek nazwie mikroregionu oraz nazwy - biskupianin i biskupianka w odniesieniu do mieszkańców Biskupizny.

 

 

Pod rządami poznańskich biskupów chłopom pańszczyźnianym w tzw. kluczu krobskim żyło się lżej niż na sąsiednich terenach, będących dobrami szlacheckimi. Decydowały o tym między innymi mniejsze obciążenia pańszczyźniane oraz większe rozmiary gospodarstw chłopskich. W wyniku tej sytuacji w biskupianach zaczęło wykształcać się pewne poczucie odrębności, własnej godności i wręcz elitarności. Równocześnie kształtować zaczęła się charakterystyczna, unikalna biskupiańska kultura ludowa.

Biskupizna stanowiła własność biskupią aż do zaborów, kiedy to tereny te włączone zostały w skład tzw. ekonomii krobskiej, będącej bezpośrednią własnością pruskiego rządu. Dzięki temu w kluczu krobskim przeprowadzono uwłaszczenie chłopów zdecydowanie szybciej i na korzystniejszych warunkach niż w prywatnych dobrach.

Jednak czas zaborów to nie tylko korzyści dla biskupiańskich chłopów. Był to przede wszystkim okres walki z germanizacją. Właśnie wtedy umocniło się w mieszkańcach Biskupizny przywiązanie do lokalnej tradycji, patriotyzm, a także przysłowiowa wręcz pracowitość i gospodarność. Biskupianie brali udział w walkach powstańczych, działały również w regionie różnego rodzaju organizacje patriotyczne.

Czasy po odzyskaniu niepodległości wiążą się z początkiem działalności popularyzującej kulturę ludową Biskupizny. W latach 20 funkcjonowało w Domachowie koło śpiewacze "Cecylia" wykorzystujące w swoim repertuarze utwory ludowe. W 1932 roku utworzone zostało Koło Regionalne w Domachowie, a przy nim Biskupiański Zespół Folklorystyczny "in crudo" z Domachowa i Okolic. Założycielem był Jan z Domachowa Bzdęga - najbardziej zasłużony dla folkloru biskupiańskiego działacz społeczny. Zespół poza licznymi występami brał także udział w nakręceniu trzech krótkometrażowych filmów w 1936 roku - "Śrendziny", "Wesele" oraz "Winiec". W tym samym roku opublikowana została monografia "Biskupianie" autorstwa Jana Bzdęgi.

Wybuch II Wojny Światowej przerwał działalność Zespołu z Domachowa, który reaktywowany został dopiero w roku 1972 również dzięki inicjatywie Jana Bzdęgi. Sam Bzdęga natomiast pozostawał w czasie wojny aktywny. Organizował przedstawienia patriotyczne nawet w obozie jenieckim. Zwolniony z niewoli uczestniczył w działalności podziemnej. W 1942 roku wspólnie z etnografem Adamem Glapą zorganizował "Wieczornicę Ludową", konspiracyjny film patriotyczny będący inscenizacją wesela z wieloma elementami biskupiańskimi. W filmie wystąpili Biskupianie z Domachowa - kapela w składzie Stanisław Skrzypalik (dudy) i Walenty Majewski (skrzypce) oraz brat Jana Bzdęgi, Stanisław i niezidentyfikowana do dziś biskupianka.

Dzięki pełnej poświęcenia działalności Jana z Domachowa Bzdęgi, a także wielu innych miłośników Biskupizny, folklor biskupiański przetrwał do dnia dzisiejszego i ciągle jest kultywowany. W Gminie Krobia działają obecnie cztery zespoły folklorystyczne. Oprócz Biskupiańskiego Zespołu Folklorystycznego z Domachowa i Okolic są to zespoły ze szkół w Starej Krobi, Krobi oraz z przedszkola w Krobi.

 

Biskupizna
Jesteś 59085
osobą która odwiedza ten portal.
Gminne Centrum Kultury i Rekreacji im. Jana z Domachowa Bzdęgi w Krobi, ul. Powstańców Wlkp. 27, 63-840 Krobiatel.: 65 571 13 20, email: kultura@krobia.pl, http://www.kultura.krobia.pl
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - FSI